Wat komt er nog?

Sterrenstof

Sterrenkundige Margot Brouwer neemt ons mee op reis door het Universum. Het begint als een wetenschappelijke reis waarin we het Heelal fysiek leren kennen, van onze Aarde tot de grootste structuren die de mens kent. Wat is de plaats van onze kleine planeet in dat grote geheel? Hoe zijn, uit gas en sterrenstof, wij mensen en het andere leven op Aarde ontstaan? Zou er op andere planeten ook leven kunnen zijn? Langzaam verandert onze ruimtereis in een filosofische reis, die ook Margots persoonlijke zoektocht naar betekenis reflecteert. Wat betekent de kennis dat we uit sterrenstof bestaan voor ons? Hoe ga je om met je eigen nietigheid? Hoe kun je je nog geborgen voelen in een oneindig heelal? Worstelend met deze vragen vond ze houvast bij Spinoza, de filosoof die bijna 400 jaar geleden al zijn holistische visie op het Universum ontwikkelde. Een visie waarin God, de mens, de natuur en het Heelal samenvallen, en waarin wetenschap, filosofie en spiritualiteit een geheel vormen. Deze visie werd zelfs door Albert Einstein onderschreven toen hij zei: "Ik geloof in Spinoza's God, die zichzelf openbaart in de wetmatige harmonie van de wereld".

18 januari zal Margot Brouwer de bezoekers van het kerkcafé meenemen in haar zoektocht.

Margot Brouwer is natuur- en sterrenkundige uit Amsterdam. Na haar afstuderen aan de Universiteit van Amsterdam is ze gepromoveerd aan de Leidse Sterrewacht, waar ze onderzoek deed naar donkere materie, alternatieve zwaartekracht en de grote-schaalstructuur van het heelal. Momenteel is ze werkzaam als sterrenkundig onderzoeker aan de Universiteiten van Amsterdam en Groningen. In haar vrije tijd denkt ze graag over de filosofische kanten van de kosmologie.

Feit of fictie?

Of het nu gaat om het klimaatdebat, of de discussie over wel of niet inenten, of over het al dan niet bijvoeren van de grote grazers in het Oostvaardersplassengebied, nogal eens loopt zo'n debat uit op botsingen, waarbij de redelijkheid volkomen zoek lijkt en men elkaar niet meer wil of kan begrijpen en aldus geen stap verder komt.

De laatste jaren zijn er vaker discussies waarbij de ene partij duidelijk bewijs ziet voor zijn opvatting en de andere partij dat bewijs van tafel veegt en niet erkent. Soms worden wetenschappelijke bevindingen volstrekt genegeerd, bijvoorbeeld omdat het opgeven van vertrouwde ideeën onzeker maakt of uit vrees uit de groep van gelijkgezinden te vallen. Meten is weten lijkt steeds minder te overtuigen. Veel mensen leven in hun eigen “bubbel”, waardoor discussies al snel ontaarden in onbegrip en conflict.

De interessantste vraag hierbij is misschien niet zozeer “wie heeft er gelijk?”, maar “hoe kom je in dit soort dilemma’s toch tot elkaar?”. Wat helpt om verder te komen in het gesprek?

In een brief van nabestaanden van de MH17-ramp aan de Russische regering stond: “Waarheid bestaat, echt; help ons die waarheid te vinden.” Bestaat er zoiets als eenduidige waarheid?

 

Over deze vragen werd Jeroen de Ridder in een artikel in Trouw (15 mei 2018) geïnterviewd. Hij wil in het KerkCafé van 1 maart graag met ons verder denken over het voorkomen van onredelijkheid en ontsporing in maatschappelijke debatten.

 

Dr.ir. Jeroen de Ridder is filosoof en werkt als universitair hoofddocent filosofie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en geeft mede leiding aan het Abraham Kuyper Centrum voor wetenschap en de grote vragen. Hij is ook lid van De Jonge Akademie van de KNAW.

Reisgids voor woelige tijden

Als je vanuit een ander sterrenstelsel naar planeet aarde zou reizen, wat tref je daar dan aan? De aardbewoners lijken in een onontwarbare knoop van problemen terecht te zijn gekomen. Smeltende poolkappen, oceanen vol plastic, ons eten vol gif, enorme machtsverschuivingen, nucleaire dreiging, terroristische aanslagen. Ze zijn massaal overprikkeld en verslaafd aan hun beeldscherm. Er gaapt een enorme kloof tussen arm en rijk en massa’s mensen zijn op zoek naar een beter bestaan. Dat voedt onzekerheid en haat. Mensen lijken steeds meer tegenover elkaar te komen staan.

 

Wat is er nodig om deze reis zonder kleerscheuren te doorstaan? Waar kun je op letten? Hoe bepaal je reisdoelen die voor jou interessant zijn?
Onze oude denkbeelden moeten op de schop. Zelfs ons idee over de mens moet worden aangepast. De techniek heeft zich een steeds grotere rol toegeëigend. Menige oudere is tegenwoordig, dankzij kunstheupen en knieën, al bionisch te noemen en door gebruik van 3-D-printers zullen meer en meer onderdelen van ons lichaam vervangen kunnen worden. Zelfs de dood is veranderd. Mensen worden gemiddeld steeds ouder. Velen willen zelf bepalen wanneer hun leven voltooid is. Popmuzikanten blijven na hun dood voor volle zalen optreden als hologram en onlangs kreeg de Android Sophia officieel van Saudi-Arabië het burgerschap.

Jenneke van Wijngaarden is beeldend kunstenaar, tijdreiziger en directeur van de Dorpsacademie Mus & Muzen. Zij maakte een reisgids voor onze woelige tijden en komt die presenteren in het KerkCafé van 5 april 2019.

 

Met behulp van vier reisbenodigdheden worden de grote reisrichtingen duidelijk.
Aan de hand van de begrippen Introspectie, Identiteit, Inlevingsvermogen en Integriteit worden huidige tendensen onthuld, die tevens als bronnen van inspiratie kunnen dienen.

De Reisgids voor Woelige Tijden neemt vanuit vogelperspectief het hedendaagse leven onder de loep en zal een uitkomst blijken bij het bepalen van de eigen koers.
De Reisgids voor Woelige Tijden is rijkelijk geïllustreerd met treffende illustraties en inspirerende filmpjes.