Wat heeft u gemist?

Vrijheid van meningsuiting of Vrijheid van belediging? 13 november 2015

In de afgelopen 10 jaar heeft een aantal gebeurtenissen tot felle discussies over het grondrecht van de vrijheid van meningsuiting geleid.

2004:  de moord op Theo van Gogh. In Nederland laait de discussie over vrijheid van meningsuiting op.

2005: de Deense cartoons: in heel Europa ontstaat discussie over onze vrijheid van meningsuiting.

Januari 2015: heel de wereld is Charlie  Hebdo….

 

Bij al deze gebeurtenissen is er ook steeds de vraag: valt het beledigen van anderen wel onder vrijheid van meningsuiting? Wat zijn de juridische en ethische grenzen van dit grondrecht?

Schept vrijheid van meningsuiting verplichtingen voor de gebruikers? Wat is de betekenis van vrijheid van meningsuiting? Is het een vrijbrief om alles te mogen zeggen wat je wilt?

 

We hadden een geslaagde avond over de vrijheid van meningsuiting.

Aan de hand van vier stellingen bouwde Prof.mr. Wouter Veraart zijn betoog op.

De eerste stelling was dat we allemaal als-mensen- met- een- geschiedenis ons moeten verhouden tot wat er in het hier en nu gebeurt. En omdat ieder anders met zijn geschiedenis omgaat,  heeft ook ieder mens verschillende taboes en gevoeligheden.

Een tweede notie was dat in het publieke debat het nooit alleen om feiten en gebeurtenissen gaat, maar dat de context waarbinnen dingen gebeuren altijd bepaalt of er grenzen worden overschreden of niet.

Een derde stelling betreft  de ‘taal’. Woorden betekenen niet altijd hetzelfde ( wanneer in een geschiedenisles vaak het woord Nazi valt, is dat anders dan wanneer er tijdens een debat over vluchtelingen over Nazi’s wordt gesproken). Taal zijn niet zomaar woorden, taal kan een eigen werkelijkheid maken.

Het vierde draaide om het respect en fatsoen. Bij vrijheid van meningsuiting  zal het uiteindelijk niet gaan om strafrechtelijke procedures maar om een soort “zelfreinigend vermogen” van de samenleving zelf. Daar moet in gezinnen, in de school en op het werk aan worden gewerkt.

De avond werd afgesloten met de opmerking van een bezoeker die aangaf dat we niet zo problematisch moeten spreken over de vrijheid van meningsuiting. “Het is fantastisch dat we kunnen zeggen wat we willen, dat we mogen denken wat we willen. Daar moeten we trots op zijn en dat ook zo uitdragen”.

Met deze woorden sloten we de avond af. Thuis zagen we hoe waar dit was: het verschrikkelijke nieuws uit Parijs sloot hier gruwelijk naadloos op aan…….