Of het nu gaat om het klimaatdebat, of de discussie over wel of niet inenten, of over het al dan niet bijvoeren van de grote grazers in het Oostvaardersplassengebied, nogal eens loopt zo'n debat uit op botsingen, waarbij de redelijkheid volkomen zoek lijkt en men elkaar niet meer wil of kan begrijpen en aldus geen stap verder komt.

De laatste jaren zijn er vaker discussies waarbij de ene partij duidelijk bewijs ziet voor zijn opvatting en de andere partij dat bewijs van tafel veegt en niet erkent. Soms worden wetenschappelijke bevindingen volstrekt genegeerd, bijvoorbeeld omdat het opgeven van vertrouwde ideeën onzeker maakt of uit vrees uit de groep van gelijkgezinden te vallen. Meten is weten lijkt steeds minder te overtuigen. Veel mensen leven in hun eigen “bubbel”, waardoor discussies al snel ontaarden in onbegrip en conflict.

De interessantste vraag hierbij is misschien niet zozeer “wie heeft er gelijk?”, maar “hoe kom je in dit soort dilemma’s toch tot elkaar?”. Wat helpt om verder te komen in het gesprek?

In een brief van nabestaanden van de MH17-ramp aan de Russische regering stond: “Waarheid bestaat, echt; help ons die waarheid te vinden.” Bestaat er zoiets als eenduidige waarheid?

 

Over deze vragen werd Jeroen de Ridder in een artikel in Trouw (15 mei 2018) geïnterviewd. Hij kwam in het KerkCafé van 1 maart graag met ons verder denken over het voorkomen van onredelijkheid en ontsporing in maatschappelijke debatten. Hij liet ons zien dat de combinatie van onze psychologische processen en de moderne geïndividualiseerde informatievoorziening de oorzaak is van veel van de huidige problemen. Zijn verhelderende inleiding leidde tot interessante gedachtenwisselingen tussen hem en de bezoekers en tussen de bezoekers onderling.

 

Prof. Dr.ir. Jeroen de Ridder is filosoof en werkt als universitair hoofddocent filosofie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en als hoogleraar aan de rijksuniversiteit Groningen. Hij geeft mede leiding aan het Abraham Kuyper Centrum voor wetenschap en de grote vragen. Hij is ook lid van De Jonge Akademie van de KNAW.

kerkcafe-2014-03Op 19 maart 2014 worden gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Nu “Den Haag” steeds meer taken overhevelt naar de gemeentes zijn deze verkiezingen belangrijker dan ooit. Willen we van een sociale samenleving overgaan naar zelfredzaamheid?

Sterrenkundige Margot Brouwer nam ons mee op reis door het Universum. Het begon als een wetenschappelijke reis waarin we het Heelal fysiek leerden kennen, van onze Aarde tot de grootste structuren die de mens kent. Wat is de plaats van onze kleine planeet in dat grote geheel? Hoe zijn, uit gas en sterrenstof, wij mensen en het andere leven op Aarde ontstaan? Zou er op andere planeten ook leven kunnen zijn? Langzaam veranderde onze ruimtereis in een filosofische reis, die ook Margots persoonlijke zoektocht naar betekenis reflecteerde. Wat betekent de kennis dat we uit sterrenstof bestaan voor ons? Hoe ga je om met je eigen nietigheid? Hoe kun je je nog geborgen voelen in een oneindig heelal? Worstelend met deze vragen vond ze houvast bij Spinoza, de filosoof die bijna 400 jaar geleden al zijn holistische visie op het Universum ontwikkelde. Een visie waarin God, de mens, de natuur en het Heelal samenvallen, en waarin wetenschap, filosofie en spiritualiteit een geheel vormen. Deze visie werd zelfs door Albert Einstein onderschreven toen hij zei: "Ik geloof in Spinoza's God, die zichzelf openbaart in de wetmatige harmonie van de wereld".


Margot Brouwer is natuur- en sterrenkundige uit Amsterdam. Na haar afstuderen aan de Universiteit van Amsterdam is ze gepromoveerd aan de Leidse Sterrewacht, waar ze onderzoek deed naar donkere materie, alternatieve zwaartekracht en de grote-schaalstructuur van het heelal. Momenteel is ze werkzaam als sterrenkundig onderzoeker aan de Universiteiten van Amsterdam en Groningen. In haar vrije tijd denkt ze graag over de filosofische kanten van de kosmologie.